Hop (Humulus Lupulus) is misschien wel het meest herkenbare ingrediënt van bier. Het zorgt voor bitterheid, aroma en een betere houdbaarheid. Maar hoe groeide deze klimplant uit tot een onmisbaar onderdeel van de bierwereld?

Van kruidenmengsel naar hopbel
In de vroege middeleeuwen werd bier niet standaard met hop gebrouwen. Brouwers gebruikten, in plaats van de hedendaagse hop, kruidenmengsels die bekend stonden als gruit om meer smaak aan bier te geven. Daarin zaten bijvoorbeeld gagel, duizendblad en rozemarijn.
Vanaf de 9e en 10e eeuw won hop steeds meer terrein. Hop gaf bier niet alleen een aangename bitterheid, maar hielp ook bij de houdbaarheid. Bepaalde hopbestanddelen remmen namelijk de groei van bacteriën.
In 1516 kreeg hop een bijzondere plek in de biergeschiedenis dankzij het Beierse Reinheitsgebot. Deze wet bepaalde dat bier uitsluitend mocht worden gebrouwen met water, gerst en hop. Gist werd niet genoemd, omdat de rol ervan (bij fermentatie) nog niet bekend was. Dit betekende dat hop een vast ingrediënt was in Duitse bieren.
Naast kwaliteitscontrole speelden ook economische belangen mee bij het Reinheitsgebot: tarwe en rogge moesten beschikbaar blijven voor brood.
De geboorte van de IPA
Een bekende bierstijl waarin hop de hoofdrol speelt, is de India Pale Ale (IPA). In de 18e eeuw ontwikkelden Britse brouwers sterk gehopte pale ales die geschikt waren voor transport naar India. De hop hielp het bier langer houdbaar te blijven tijdens de lange zeereis.

De moderne IPA is inmiddels veel meer dan een bitter exportbier. Tegenwoordig kennen we talloze varianten, waarin vooral de aroma’s van hop een belangrijke rol spelen. Zo hebben IPA’s bijvoorbeeld vaak aroma’s van citrus, grapefruit, mango, passievrucht en dennenhars. Sommige IPA’s zijn zelfs uitgesproken fruitig dankzij de hop; het is bij deze bieren dus helemaal niet nodig om er fruit aan toe te voegen!

