Tilburg was niet altijd de grote stad die het nu is. Sterker nog: pas op 18 april 1809 kreeg Tilburg stadsrechten van Lodewijk Napoleon (althans: Tilburg kreeg de titel ‘stad’. Stadsrechten hadden in die tijd al weinig betekenis meer). Dat betekent dat er maar weinig bekend is over de (bier)geschiedenis van Tilburg; dorpen hoefden geen verantwoording af te leggen aan landsheren en er werd dus weinig geregistreerd.
Wat weten we dan wel over de biergeschiedenis in Tilburg?
Naar aanleiding van het bezoek van Lodewijk Napoleon is er een prachtige lijst gemaakt met de inventaris van de stad. Hieruit blijkt de stad bijna 9500 inwoners te hebben. De kelen van deze eerste Tilburgse stedelingen weren gesmeerd door 6 brouwerijen. Vermeld werd nog dat deze in goede staat waren.
Tilburgse brouwerijen in de 16e eeuw
De oude Tilburgse brouwerijen waren vaak klein en soms verbonden aan herbergen. In de buurt van de Heikese kerk waren er in 1577 twee brouwerijen: De Drie Zwaantjes en de Gouden Zwaan.
Op de Heuvel stond een herberg/hotel dat al in 1577 bekend was en De Swaen heette. Later werd deze hernoemd naar de Gouden Swaen (om het onderscheid duidelijk te maken tussen de andere Tilburgse Swaenen). Dit pand stond aan de zuidzijde op de Heuvel. De huidige Zwaanstraat gaf destijds toegang tot het hotel. Aan de Heuvel had je ook nog De Een Swaen. Die stond er al in 1565, op de hoek van de Heuvel en de Heuvelstraat. Aan deze herberg was was ook een bierbrouwerij verbonden.
Tilburg begon pas rond 1600 te groeien als wolstad. Door de stadsrechten én aanleg van de weg van Breda (1826) naar den Bosch kwam de logistiek echt op gang en werd Tilburg volwassen.
Tegenwoordig is het aantal brouwerijen in Tilburg net zo groot als in de 16e eeuw, ondanks het veel grotere aantal inwoners…