Blond, IPA, Stout, Tripel, Weizen en Pils… De Nederlandse bierkaart kent vele bierstijlen. Nederlandse brouwers brouwen deze klassiekers volop, maar gaan ook los op opzienbare variaties, zoals de ‘Double Dry Hopped Hazy IPA’ en de ‘Chocolate Milk Stout’, al dan niet met additieven en superlatieven. Maar in hoeverre zijn deze bieren nu ’týpisch Nederlands’, en wat is het verschil met Belgische bieren?
Nederlanders zien onze Belgische zuiderburen vaak als behouden. Dit geldt ook voor de Belgische biercultuur. Al eeuwen brouwen de Belgen hun bieren volgens streektradities. België staat bekend om zijn blonde bieren, dubbels, tripels, saisons, gueuzes en witbieren. Complexe bieren, vol van smaak, met kenmerkende eigenschappen. En alcohol, dat mag er ook in zitten. De meeste Belgische bieren hebben een hoger alcoholpercentage dan bijvoorbeeld de traditionele Duitse of Engelse bieren. Belgen nemen hun bieren serieus: bier is van groot gastronomisch belang en brouwtradities moeten in ere worden gehouden.
En hoe zit dat dan met de Nederlandse biercultuur? Op menig bierfestival vind je brouwers die IPA’s en Stouts in alle variaties schenken. Deze bierstijlen zijn in een tijdsbestek van zo’n 10 jaar enorm populair geworden in Nederland. Niet per se omdat ze door de Nederlander als ‘lekkerst’ worden gezien, maar vooral omdat ze relatief eenvoudig te brouwen zijn. Een IPA zit vol met hop; een smaakvol ingrediënt dat als bijkomend voordeel heeft dat het eventuele brouwfouten maskeert. Kijk je op het etiket van een ‘gemiddelde’ (Imperial) Stout, dan is de kans groot dat je hier ingrediënten vindt als koffie, cacao of kokos; smaakmakers die worden toegevoegd en de smaak van het eigenlijke bier naar de achtergrond verdringen.
Dat gezegd hebbende blijft pils de meest gedronken bierstijl in Nederland. Onze pilsners zijn internationaal bekend; ‘onze’ Heineken is over de hele wereld verkrijgbaar. En hoewel de meeste craftbrouwerijen in Nederland zo rond 2015 als paddenstoelen oppopten, zijn de Nederlandse pilsbrouwerijen al langer actief. Dommelsch, Bavaria en Heineken brouwen al pils sinds de 19e eeuw. Is dit dan een typisch Nederlands bier?
Niet bepaald. Pils is ontstaan in Pilsen, Tsjechië. De eerder genoemde IPA’s en Stouts vinden hun oorsprong in Engeland. Hebben we dan in Nederland helemaal geen eigen bierstijlen? Jazeker: Kuitbier, Hoppenbier en Oud Bruin zijn bierstijlen die ontstaan zijn in Nederland. De kans dat je deze bieren nog nooit hebt gedronken is groot; Brand, Gulpener en Lindeboom hebben nog wel een oud bruin in hun assortiment en Jopen heeft nog de ‘Koyt’ in hun assortiment, maar veel meer is er van deze bieren in Nederland niet over.
Hoe kunnen we de Nederlandse biercultuur dan wel omschrijven? Eigenlijk hetzelfde als de Nederlandse taal: een mengelmoes van geleende elementen uit omringende landen. Dit leidt tot unieke, verrassende en uiteenlopende bieren. Qua alcoholpercentage zijn ze vergelijkbaar met die van de Belgen, terwijl ze qua stijl meer lijken op de Engelse bieren. De Weizen hebben we dan weer van Duitsland geleend en natuurlijk danken we het pils aan Tsjechië.
Maar we moeten eerlijk zijn: voor een ‘gewoon goed’ bier gaan wij toch liever naar België. Proost!